«محمد امین سعدی» کارگردان نمایش «ساحلی ها» به عنوان یکی از آثار حاضر در چهل و چهارمین جشنواره تئاتر فجر در گفت و گو با خبرنگار سینماپرس با اشاره به تاثیر عدم وجود کلان برنامه و نگاه راهبردی در عرصه تئاتر کشور اظهار داشت: مسئله‌ اصلی که ما در تئاتر با آن روبه‌رو هستیم این است که سیاست کلان نداریم و با تعدد تعویض مدیر مواجه هستیم. برنامه و روند مشخصی برای این‌که در سال‌های بعد قرار است چه کار کنیم وجود ندارد و چشم‌اندازی هم نیست که بدانیم این قطار و مسیر تئاتر قرار است به کجا ختم شود. اصولاً در طول حداقل بیست سالی که دارم کار می‌کنم چنین چیزی را ندیده‌ام.

وی افزود: به‌خصوص در فضای مدیریتی و با تعدد تغییر مدیرانی که بعضی از آن‌ها تئاتری بودند و از جنس بدنه‌ تئاتر محسوب می‌شدند و خیلی‌هایشان هم نبودند، دغدغه‌های ما را زیاد نمی‌دانستند و شاید بیشتر لطمه زدند. فضایی که ایجاد شد، اصولاً به‌نظر من همان بی‌برنامگی عامل اصلی این است که تئاتر ما چشم‌انداز ندارد؛ من این‌طور حس می‌کنم.

سعدی با انتقاد از تغییرات مداوم ساختار اداری و مدیریتی اداره کل هنرهای نمایشی تصریح نمود: مشکل اصلی همین تغییرات شدید و اعمال سلیقه‌ای است که دارد اتفاق می‌افتد. من اصولاً معتقدم وقتی یک برنامه‌ تدوین‌شده‌ و کلی وجود داشته باشد، حتی با تعویض مدیران هم اتفاق خاصی نمی‌افتد. یعنی اگر برنامه‌ مشخصی داشته باشید و با همان جلو بروید، حتی با تعدد تعویض مدیر هم مشکلی پیش نمی‌آید.

وی با اظهار تاسف نسبت به این موضوع که چنین برنامه‌ای نداریم؛ ادامه داد: این تعویض مدیریت که با اعمال سلیقه‌های زیاد هم همراه است، بیشتر آزاردهنده شده و می‌بینید که معضلات عظیمی در اقتصاد تئاتر و در گردش مالی، به‌خصوص در شرایط اقتصادی سنگینی که در آن قرار داریم، به وجود آمده و فشار بیشتری به بچه‌های تئاتر وارد می‌کند. به نظر من، مسئله‌ اصلی فقط نداشتن برنامه است؛ چون حتی با تعدد مدیران هم اگر برنامه وجود داشت، می‌توانست اتفاق بهتری بیفتد.

کارگردان نمایش ساحلی ها با اشاره به ویژگی مدیر کارآمد در حوزه تئاتر، بیان کرد: به نظر من، کسی که اولاً از جنس بدنه‌ تئاتر باشد و بداند دغدغه‌های بچه‌های هنرمند چیست، بهتر می‌تواند این فضا را درک کند؛ به‌خصوص که ما در کشورمان آن فضای تئاتر گروهی را نداریم که تئاترها از دل گروه‌ها خلق شوند. به نظر من، اگر کسی از جنس بدنه‌ خود تئاتر باشد، بهتر می‌تواند فضای بچه‌ها را بفهمد.

سعدی در ادامه گفت و گو در واکنش به تلاش هایی که از سوی اپوزوسیون و برخی جریانات داخلی برای تحریم جشنواره فجر صورت می گیرد اظهار داشت: جشنواره‌ امسال، با همین شرایط خاصی که دارد، برگزار می‌شود و به‌نوعی میراث گذشتگان ماست؛ یعنی از اساتید ما به ما به ارث رسیده است. اصولاً می‌تواند یک تریبون خوب برای ما هنرمندان باشد؛ برای گفت‌وگو و بیان دغدغه‌های مردم جامعه. نگاه ما هم به جشنواره همین بوده است؛ نگاهی کنشگر و آگاهی‌رسان برای جامعه.

امسال نام‌های خوبی را بین کارگردان‌ها دیدم و امیدوارم فضایی که بین بچه‌ها شکل گرفته، بتواند دوباره در روند آگاهی‌رسانی جامعه کمک کند.

این هنرمند در مورد میزان تاثیر جشنواره فجر بر بدنه تئاتر کشور بیان کرد: به نظر من بستگی به نوع نگاه ما دارد و این‌که چطور به قضیه نگاه می‌کنیم. سال‌های قبل، زمانی که خود من مثلاً از دانشگاه و از شهرستان‌ها و استان‌های دیگر به مرکز استان می‌آمدم تا جشنواره ببینم، در سال‌های دور، این اتفاق خیلی به روند آموزش من کمک می‌کرد، خیلی به یادگیری من کمک می‌کرد و دید من را نسبت به جامعه تغییر می‌داد. همیشه به نظرم این اتفاق می‌تواند بیفتد، چون تئاتر استان‌ها و شهرستان‌ها می‌تواند به ما که در مرکز هستیم، یک دید نسبت به کلان کشور بدهد و اتفاقاتی که در آن می‌افتد را نشان بدهد.

وی تاکید کرد: جشنواره می‌تواند نفوذ خودش را داشته باشد، منتها بنا به شرایط سیاسی، اقتصادی و مواردی که همیشه جشنواره‌ها را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد، ممکن است این نفوذ کم‌وزیاد شود. اما همین که باعث کنش بین هنرمندان می‌شود، مثل مسئله‌ شرکت کردن یا شرکت نکردن، نشان می‌دهد که نفوذش را همیشه دارد. نظر همه‌ دوستان برای من محترم است، اما من یک نکته را همیشه به دوستانم می‌گویم و آن این است که این تئاتری که الان به دست من و شما رسیده، یک عقبه دارد؛ عقبه‌ای بسیار سخت، با فضاهای سیاسی و اجتماعی سنگینی که بر ما حاکم بوده و ما با چنگ و دندان تئاتر را نگه داشته‌ایم و آن را تا این مرحله کشانده‌ایم. قبل از ما هم آدم‌هایی بودند، اساتید ما، کسانی که به ما درس دادند و کار کردند تا این را به دست ما برسانند.

این کارگردان تیاتر افزود: من حس می‌کنم جشنواره می‌تواند همیشه تأثیرگذار باشد و بماند، منتها هنرمندان باید به این نتیجه برسند که این عقبه خیلی مهم است. یادم هست مثلاً در جشنواره، اگر سی تا کار در جشنواره‌ استانی یا منطقه‌ای یا خود فجر بود، حدود بیست تا از آن‌ها کارهای استاد بیضایی بود. شما حساب کنید چه عقبه‌ سنگینی را پشت سر گذاشته‌ایم و چه فضا و اساتیدی داشتیم که کار کردند و این را به دست ما رساندند. جشنواره تئاتر فجر مال ما است. حس من این است و فکر می‌کنم می‌تواند برآیند تولید تئاترهای یک سال یک کشور باشد؛ جایی که شما وضعیت خودتان را می‌بینید و بعد می‌توانید راه‌های دیگری برای ارتباط و اجراهای دیگر پیدا کنید.

«محمد امین سعدی» در پایان این گفت و گو خاطرنشان ساخت: درست است که جایگاه جشنواره تئاتر فجر کمرنگ شده و من هم این را حس می‌کنم، اما نمی‌تواند جایگاهش را از دست بدهد و باید حفظ شود.